Wat is Oedeem?

Het lymfestelsel is een reinigings- en afweersysteem. Het bestaat uit een netwerk van lymfevaten en lymfeknopen, dat verspreid ligt door het hele lichaam. In totaal heeft de mens ongeveer 600 m2 lymfeweefsel. Lymfevaten nemen weefselvocht op met daarin opgelost eiwitten, afvalstoffen en schadelijke deeltjes die vanuit de bloedbaan in het weefsel terecht komen en niet meer terug opgenomen kunnen worden. Het lymfestelsel is het enige stelsel dat deze deeltjes weer opneemt vanuit het weefsel. De schadelijke deeltjes en afvalstoffen worden in de lymfeknopen vernietigd. Vooral in de oksels, liezen en hals zitten veel lymfeknopen die als filter werken.

Er zijn 3 soorten oedeem die kunnen ontstaan

  • Lymfoedeem
  • Veneus oedeem
  • Lipoedeem

Lymfoedeem

Lymfoedeem is een vochtophoping die wordt veroorzaakt door een storing in het lymfesysteem. Deze storing kan zijn aangeboren, men spreekt dan van primair lymfoedeem. Een secundair lymfoedeem kan ontstaan na een beschadiging van het lymfstelsel als gevolg van een operatie, ontsteking of bestraling. Dit kan zijn na alle soorten operaties, een borstbesparende operatie of een borstamputatie waarbij de lymfeklieren in de oksel zijn weggehaald, of een operatie waarbij de lymfeklieren in de lies zijn weggehaald. Lymfoedeem begint met een gevoel van spanning in de huid door de zwelling van bijvoorbeeld de borst, arm of been.

Veneus oedeem

Veneus oedeem is een combinatie van vocht (oedeem) en een slecht werkend veneus bloedvat systeem dat ontstaat in de benen. 90 % van het bloed wordt via de aderen naar het hart teruggepompt en 10% wordt via het lymfesysteem teruggevoerd. Wanneer de aderen in de benen niet goed meer functioneren, kunnen ze het bloed niet meer goed terugpompen naar het hart. Het lymfesysteem moet extra hard werken, maar kan het aanbod van vocht niet verwerken. Het gevolg is een ophoping in de benen. Huidverkleuringen is veel voorkomend bij deze vorm van oedeem.

Lipoedeem

Lipoedeem is een combinatie van vocht (oedeem) en vetophoping die ontstaat in de benen en soms in de armen. Bij lipoedeem ontstaat er een overschot aan vocht in de vetcellen, daardoor is de kans op afvoer erg minimaal. Gevolg is een onderhuidse ophoping van vet en vocht. Lipoedeem begint in de bovenbenen en naarmate het vordert kunnen er ook veranderingen worden waargenomen aan de onderbenen. Het komt symmetrisch voor op de heupen, bovenbenen en knieën en heeft vaak de typische vorm van een rijbroek. Afvallen op deze plekken is vaak ook erg moeilijk bij deze aandoening. Opvallend bij lipoedeem is het ontbreken van zwelling aan de hand- en voetrug, wat wel aanwezig is bij lymfoedeem en veneus oedeem.

 

Kenmerken van lymfeoedeem
Een toename van spanning op de huid en het lichaamsdeel voelt zwaarder aan. Ook kan er een toename van de omvang plaatsvinden. Dit hoeft niet pijnlijk te zijn, maar kan u wel hinderen in het dagelijks leven.

 

De Behandeling

De behandeling door een oedeemfysiotherapeut kan bestaan uit:

  • Manuele lymfedrainage
    Dit is een massagetechniek gericht op stimulering van de afvoer van lymfvocht en op het bevorderen van de functie van niet aangedane lymfvaten en lymfklieren.
  • Compressietherapie
    Om de afname in sommige gevallen nog beter te bevorderen kan er een gezwachteld worden. Na het aanbrengen van de zwachtels wordt er vaak een therapeutische elastische kous aangemeten om het effect van de therapie te behouden.
  • Oefentherapie
    In veel gevallen bestaat er naast het oedeem ook een bewegingsbeperking in het aangedane gebied. Door oefeningen te doen verbeter je de functie van het aangedane gebied en tegelijkertijd wordt het lymfestelsel gestimuleerd.
  • Ademtherapie
    Specifieke oefeningen met betrekking tot de ademhaling verbeteren de afvoer van lymfvocht
  • Lymftaping
    Hierbij wordt gebruik gemaakt van medical tape, die de circulatie verbeterd en de afvoer van lymfvocht stimuleert.
  • Voorlichting
    U wordt voorgelicht over huidverzorging, voeding, preventie en zelfhulp. Tevens wordt u begeleid in het opbouwen van uw dagelijkse activiteiten

 

Materialen

De materialen die nodig zijn voor de behandeling van oedeem worden door onze oedeemtherapeuten aangemeten en eventueel voor u besteld. Voor meer informatie vraag onze oedeem specialisten.