Wat doet een oncologische fysiotherapeut?

Kanker en de behandelingen ervoor kunnen invloed hebben op hoe je je voelt en beweegt. Misschien ben je sneller moe, is je spierkracht of conditie afgenomen, of lukt het minder goed om dagelijkse activiteiten uit te voeren. Ook pijn, stijfheid, benauwdheid of klachten rond een litteken kunnen een rol spelen. Dat verschilt per persoon en hangt onder meer samen met de ziekte, de behandeling en je situatie.

Een oncologische fysiotherapeut kan je begeleiden bij lichamelijke klachten en problemen met bewegen die samenhangen met kanker of de behandeling ervan. Het doel is om samen te kijken wat jou kan helpen om zo goed mogelijk te bewegen en dagelijkse activiteiten uit te voeren. De fysiotherapeut behandelt de kanker zelf niet en vervangt je arts of oncologisch behandelteam niet.

Wat is oncologische fysiotherapie?

Een oncologische fysiotherapeut heeft kennis van bewegen bij kanker en de mogelijke gevolgen van behandelingen. De begeleiding kan plaatsvinden tijdens of na een behandeling. Wat passend is, hangt af van jouw klachten, doelen en mogelijkheden. De duur en inhoud van de begeleiding zijn daarom niet voor iedereen hetzelfde. Kanker.nl

De eerste stap is meestal een gesprek en onderzoek. De fysiotherapeut bespreekt waar je tegenaan loopt en wat je graag weer zou willen kunnen. Dat kan bijvoorbeeld wandelen zijn, traplopen, werken, een hobby oppakken of jezelf verzorgen. Ook is het belangrijk om te weten welke behandeling je krijgt of hebt gehad en welke klachten daarbij spelen.

Op basis daarvan bekijkt de fysiotherapeut samen met jou welke begeleiding kan passen. Als dat nodig is, kan er in overleg contact zijn met andere zorgverleners, zoals je arts of verpleegkundige.

Vermoeidheid: omgaan met je energie

Vermoeidheid komt bij mensen met kanker geregeld voor. De oorzaak kan verschillen en vermoeidheid kan tijdens én na de behandeling blijven bestaan. Als bewegen moeilijk voelt, kan het lastig zijn om te weten hoeveel je aankunt. Een fysiotherapeut kan met je kijken hoe je activiteiten en beweging op een passende manier kunt opbouwen of verdelen.

Bewegen of trainen kan bij sommige mensen helpen om vermoeidheid te verminderen, maar de aanpak moet aansluiten bij de persoonlijke situatie. Het is geen garantie dat vermoeidheid verdwijnt. De fysiotherapeut houdt rekening met hoe je je voelt en met veranderingen in je gezondheid of behandeling. Bespreek nieuwe of toenemende klachten ook met je behandelend arts. 

Werken aan spierkracht en conditie

Een ziekteperiode en behandeling kunnen invloed hebben op spierkracht, conditie en uithoudingsvermogen. Daardoor kunnen activiteiten die eerder vanzelf gingen meer moeite kosten. Met oefeningen of training kan de fysiotherapeut je begeleiden bij het werken aan kracht en conditie. De belasting wordt afgestemd op wat voor jou haalbaar is en kan gedurende het traject worden aangepast.

Bewegen tijdens of na kanker is niet voor iedereen hetzelfde. Bijwerkingen, andere aandoeningen en de plek of fase van de behandeling kunnen van invloed zijn op wat verstandig is. Bij bijvoorbeeld botmetastasen, hartklachten, ernstige vermoeidheid of gevoelsstoornissen vraagt bewegen om een zorgvuldige afstemming. Een oncologiefysiotherapeut kan helpen om een passend plan te maken, zo nodig in overleg met je behandelteam. pure.amsterdamumc.nl

Pijn, stijfheid en andere klachten

Sommige mensen ervaren pijn, stijfheid, spanningsklachten of een beperkte beweeglijkheid. De fysiotherapeut onderzoekt hoe de klachten je dagelijks functioneren beïnvloeden en bespreekt welke mogelijkheden er zijn om hiermee om te gaan. Dat kan bestaan uit oefeningen, advies over bewegen of begeleiding bij het geleidelijk hervatten van activiteiten.

De fysiotherapeut kijkt daarbij niet alleen naar één klacht, maar ook naar wat je nodig hebt in je dagelijks leven. Het doel kan bijvoorbeeld zijn om gemakkelijker te lopen, je arm beter te bewegen of activiteiten over de dag te verdelen. Welke aanpak geschikt is, hangt af van de oorzaak van je klachten en je persoonlijke situatie. 

Behandeling van littekens

Na een operatie kan een litteken soms gevoelig, pijnlijk of strak aanvoelen. In sommige gevallen kan dit samengaan met een beperking in de beweging. Een fysiotherapeut kan beoordelen of het litteken of de omgeving ervan bijdraagt aan je klachten en bespreken welke behandeling passend kan zijn.

Littekenbehandeling is niet in iedere situatie geschikt. De wond moet bijvoorbeeld voldoende hersteld zijn en de behandeling moet aansluiten bij je medische situatie. Bespreek klachten rond een litteken daarom met je arts of fysiotherapeut; ga er niet zonder advies zelf stevig op masseren.

Weer bewegen in het dagelijks leven

Fysiotherapie kan ook gaan over praktische vragen: hoe begin je weer met wandelen, hoe bouw je activiteiten op of hoe ga je om met dagen waarop je minder energie hebt? Samen met de fysiotherapeut kun je kijken naar haalbare stappen die aansluiten bij jouw doelen. Soms krijg je oefeningen mee voor thuis. De begeleiding is bedoeld om je te ondersteunen bij bewegen en zelfmanagement, niet om een vast resultaat te beloven

Wanneer kun je een oncologische fysiotherapeut inschakelen?

Je kunt begeleiding overwegen als je door kanker of de behandeling moeite hebt met bewegen, kracht of conditie wilt opbouwen, of lichamelijke klachten ervaart die je dagelijks leven beïnvloeden. Bespreek je hulpvraag met je arts, verpleegkundige of fysiotherapeut. Die kan met je meedenken over passende zorg.

Zoek je een fysiotherapeut met ervaring in oncologie, vraag dan naar diens opleiding en expertise. Kanker.nl verwijst onder meer naar Onconet voor het vinden van een fysiotherapeut met kennis van kanker en bewegen. Informeer ook vooraf bij je zorgverzekeraar naar de vergoeding; die hangt af van je polis en situatie.

Oncologische fysiotherapie is maatwerk. De fysiotherapeut kijkt samen met jou wat op dit moment mogelijk en passend is, met aandacht voor je klachten, doelen en medische situatie. Bespreek veranderingen in je gezondheid of behandeling altijd met je behandelteam.